× 
Klik in dit venster
op: http://beeldmeditaties.nl
om naar die site over te stappen.

Sluit het venster om te blijven.

           
welkom menu contact zoeken
HeiligenkalenderHeiligen op naamPatroonheiligenHedendaagse namenMeer...     
† 7e eeuw  Fergus van Deer met Colm en Medan

Fergus van Deer; Aberdeenshire, Schotland; (legendarische?) gezel van abt & evangeliebrenger Drostan (ook Dreston, Driston, Droustie, Drustus, Dunstan, Dustan, Modrustus of Trusty) met zijn collega's Colm en Medan; 7e eeuw.

Feest 11 juli (Drostan) & 15 & 27 november.

In de universiteitsbibliotheek van Cambridge wordt het beroemde middeleeuwse handschrift van het Book of Deer bewaard. Het werd geschreven in de 9e eeuw. In de kantlijn is twee eeuwen later een tekst bijgeschreven die verhaalt over de vondst van een religieuze nederzetting in Deer. Daarin wordt beweerd dat de grote Columcille van Iona ( 597; feest 9 juni) met zijn neef Drostan aan land ging bij Aberdour in de buurt van Fraserburgh. Ze stichtten er een klooster en trokken verder landinwaarts.

Ze hadden flink wat moeilijkheden te overwinnen, maar uiteindelijk vonden ze nog een stuk land dat geschikt leek voor een kloosternederzetting. Columcille vertrouwde het toe aan zijn neef Drostan, waarop deze in tranen uitbarstte. Op dat moment moet Columcille verzucht hebben: "Dan moet het hier ook maar 'Dear' heten." 'Deer' zou dan een verbastering zijn van het Gaelic woord 'deur' dat 'traan' betekent (vgl. het Engelse woord 'tear').

Jammer is dat een neef Drostan van Columcille vanuit geen enkele andere bron bekend is. Bovendien stamt de naam niet uit het Keltisch, maar uit het Pictisch, de taal der Picten, de oorspronkelijke bewoners van Schotland. Vandaar dat men tegenwoordig veronderstelt dat Dear, honderd jaar vr de komst van Columcille naar deze streken, werd gesticht door ene Drostan.

Nu is er uit het oud-Ierse martelarenboek van Oengus een aantekening bekend, waarin de herinnering wordt bewaard aan Drostan en zijn drie gezellen. Die zouden hebben geheten Colm, Medan, en Fergus. Over hun leven is verder niets bekend. We vinden ze wel terug in een aantal aardrijkskundige namen van Aberdeenshire en van het noordoosten van Schotland.

Zo zijn er in Galloway een aantal plaatsnamen die herinneren aan Drostan. In Anwoth vinden we een Trusty's Heuvel. Daar niet ver vandaan liggen Bardreston, Bardriston en Bardrostan. Drostan zit ook verborgen in de St-Modrustus te Markinch (Fife). Immers het voorvoegsel 'Mo-' duidt een koosnaam aan. In Glenesk (Angus) heb je de Kirk van Droustie. Maar vooral was Drostan verbonden met Deer. Daar was in de middeleeuwen de kerk toegewijd aan Christus, Petrus, Columcille en Drostan. De plaatselijke kermis- en marktdag ter ere van de heilige heette St-Dustan's. Hier of daar spreekt men van St. Dunstan; waarschijnlijk geassocieerd met de grote heilige van Canterbury ( 988; feest 19 mei).

Drostan is patroonheilige van Deer, Aberdour, van Insch (Aberdeenshire) en Urquhart, dat dan ook in onderscheid met zijn iets noordelijker gelegen naamgenoot, genoemd werd St-Drostan's Urquhart.
Volgens sommigen was hij in de middeleeuwen ook patroon van Beauly.


Bronnen
[119p:73; Dries van den Akker s.j./2007.11.15]

© A. van den Akker s.j.

VoorwoordHoe wordt men heilige?
AuteursrechtWoordenboek
LeeswijzerGastenboek
Bronnen